Bahçedeki Toprak Karışımını Hazırlamak
Kısa cevap: İyi bir bahçe toprağı karışımı üç işi birden yapar: su tutar, fazla suyu atar, kök beslenmesini sürdürür. Pratikte 1 ölçek bahçe toprağı + 1 ölçek olgun kompost + 1 ölçek gevşetici (perlit, iri kum veya elenmiş hindistan cevizi torfu) oranı çoğu sebze ve çiçek için yeterlidir. Karışımı kullanmadan 1-2 hafta önce hazırlayın, nemli tutun ve dinlendirin. Bu kadarı ticari torba topraktan daha verimli bir sonuç verir.
Neden Kendi Karışımınızı Hazırlamalısınız
- Torba topraklar genellikle torf ağırlıklıdır; hızlı kurur, bir süre sonra çöker.
- Kendi karışımınızda organik madde miktarını siz belirlersiniz.
- Maliyet, aynı hacim için belirgin şekilde düşer.
- Bahçenizin kendi toprağını kullandığınız için bitkiler saksıdan tarhlara geçerken şok yaşamaz.
Karışıma Başlamadan Önce: Mevcut Toprağı Tanıyın
Bahçe için toprak hazırlanması, eldeki toprağın karakterini bilmekle başlar. Basit bir el testi yeterlidir:
- Bir tutam nemli toprağı avucunuzda sıkın.
- Dağılıyorsa kumlu: su tutmaz, organik madde ister.
- Parmak izini alan yapışkan bir top oluyorsa killi: havalanma ve drenaj ister.
- Sıkınca duruyor, dokununca ufalanıyorsa tınlı: hedeflediğiniz yapı budur.
Daha net bilgi için pH ve kireç durumunu ölçen bir toprak analizi yaptırmak işi kolaylaştırır. Sebzelerin çoğu pH 6,0-7,0 aralığında rahattır.
Temel Bileşenler ve Görevleri
| Bileşen | Görevi | Not |
|---|---|---|
| Bahçe toprağı (elenmiş) | İskelet, mineral kaynağı | Taş ve kök artıklarını ayırın |
| Olgun kompost / yanmış gübre | Organik madde, mikrobiyal yaşam | Kokusuz ve topraksı olmalı |
| Perlit veya iri dere kumu | Havalanma, drenaj | İnce kum kullanmayın, sıkışır |
| Hindistan cevizi torfu (cocopeat) | Su tutma | Kullanmadan önce yıkayıp tuzunu atın |
| Yaprak çürüntüsü | Hafiflik, humus | Meşe yaprağı asidik, ölçülü kullanın |
| Solucan gübresi | Yavaş salınan besin | Toplam hacmin %10'unu geçmesin |
Kullanıma Göre Oran Tabloları
Tarh ve sebze yatağı için
- 3 ölçek bahçe toprağı
- 2 ölçek kompost
- 1 ölçek iri kum veya perlit
- Metrekareye bir kürek solucan gübresi
Saksı ve balkon kabı için
- 2 ölçek kompost
- 2 ölçek hindistan cevizi torfu
- 1 ölçek perlit
- 1 ölçek elenmiş bahçe toprağı
Kaplarda ağırlık ve sıkışma sorun olur; toprak payını düşük tutun.
Tohum ekim harcı için
- 2 ölçek elenmiş hindistan cevizi torfu
- 1 ölçek ince perlit
- 1 ölçek ince elenmiş kompost
Tohum harcı besin açısından zayıf olmalı. Fideler ilk yapraklarını verdikten sonra beslemeye geçilir.
Sukulent ve kaktüs için
- 1 ölçek toprak
- 1 ölçek kompost
- 2 ölçek iri kum + pomza
Karıştırma Adımları
- Geniş bir branda veya el arabası kullanın; yerde karıştırmak zordur.
- Toprağı hafif nemli haldeyken eleyin. Islak toprak topaklanır, kuru toprak toz kaldırır.
- Kuru bileşenleri önce karıştırın, sonra nemlendirin.
- Suyu bir seferde dökmeyin. Elinizde top yapıp bıraktığınızda dağılmayacak, sıktığınızda su akmayacak kıvamı arayın.
- Karışımı gölgede, üstü delikli örtüyle kapalı halde 1-2 hafta dinlendirin. Bu süre mikrobiyal dengenin kurulmasını sağlar.
Sık Yapılan Hatalar
- Ham gübre kullanmak: Kök yakar, yabancı ot tohumu getirir. En az bir sezon yanmış olmalı.
- İnce kum eklemek: Kille birleşince beton gibi olur. İri taneli olanı seçin.
- Karışımı fırında sterilize etmek: Faydalı mikroorganizmaları da yok eder. Sadece tohum harcında ve gerekliyse yapın.
- Aşırı besin: Fazla gübre yapraklandırır, meyve bağlamayı geciktirir. Gübrelemeyi karışımdan sonraki döneme bırakın.
- Drenajı hesaba katmamak: Kaplarda alt delik ve bir parmak kalınlığında iri malzeme katmanı işe yarar.
Karışımı Sezon Boyunca Korumak
- Yüzeyi çıplak bırakmayın. Saman, kıyılmış yaprak veya ağaç kabuğu gibi mulç malzemeleri nemi tutar, kabuk bağlamayı engeller.
- Her sezon sonunda tarhın üstüne 3-5 cm kompost serin, karıştırmadan bırakın.
- Saksı toprağını her yıl tamamen atmayın; hacmin üçte birini yeni kompost ve perlitle yenilemek yeterlidir.
- Sulama düzeninizi karışıma göre ayarlayın. Perlit oranı yüksek karışımlar daha sık, daha az su ister.
- Boş kalan tarhlara yeşil güb